Uluslararası Plak Endüstrisi Birliği’nin (IFPI) 2006 Dünya Dijital Müzik Raporu’na göre 2005’te yasal yollardan 420 milyon müzik parçası satıldı. İki yılda bu yolla müzik tüketicisine satılan parça sayısı 20 katına çıktı. Bu da dünya müzik piyasasının yüzde 6’sına denk geliyor. Bu hızlı büyüme, müzik şirketlerini yeni açılımlara götürüyor. Artık müzik arşivlerini internet üzerinden veya cep telefonu aracılığıyla satan platformlar kuruluyor.
Aynı şekilde dijital müzik çalar satışında da büyük bir artış var. Geçen yıl tüm dünyada 60 milyon adet müzik çalar satıldı. Bu pazarın erken farkına varan şirketler özellikle yeni teknolojilere aşina gençleri hedef alarak yeni stratejiler geliştiriyor. Örneğin cep telefonu şirketleri, abonelerine müzik satıyor.
Fransa’nın üç büyük şebekesi, geçen yıl dünyanın dört büyük müzik yapım şirketiyle anlaşıp 300 bin parçalık bir kataloğu abonelerine sundu. Bu sayede kısa mesaj yoluyla veya internet üzerinden 1.5 - 3 euro’ya en gözde parçaları telefonda dinlemek mümkün olabiliyor.
Bu yöntem sayesinde, bazı yeni parçalar single formatında piyasaya sürülmeden cebe indirilebilyor. Mesela geçen yıl France Telecom, Madonna’nın sadece bir şarkısını abonelerine erken dinletebilmek uğruna 5 milyon euro’yu gözden çıkardı.
Dijitalin Türkiye kalesi MÜYAP
Cep telefonu şirketleri, bu yolla, müzik yapım şirketlerinin, düşen CD satışlarından kaybettikleri parayı telafi eder hale geldiler. Jupiter Research araştırma şirketine göre Batı Avrupa’daki cep telefonuyla müzik satış geliri 2005’te 100 milyon euro iken 2009’da 800 milyon euro’ya yükselecek.
Türkiye’de ise MÜYAP, bu alanda 2004 yılından beri yürüttüğü çalışmayı 2006 yılında faaliyete geçirdi. Türkiye’deki müzik yapım şirketlerinin yüzde 80’ini temsil eden kuruluş, bir buçuk yıllık bir uğraşla 74 bin Türkçe parçayı dijital ortama aktardı.
Müziğin elektronik imzası: DRM
IFPI’ye bağlı dünya genelindeki kurumlar, telif haklarını koruyan bir veritabanı oluşturup lisanslı müzik satışı yapıyorlar. Bunun için, DRM yani dijital hak yönetimi (digital right management) denilen bir sistemden yararlanıyorlar. İnternet üzerinden veya cep telefonu şebekesi yoluyla yasal olarak satışa sunulan her parçaya, DRM adlı elektronik imza yükleniyor.
Bu imza kullanıcının parça üzerindeki yetki sınırlarını belirliyor. Buna göre parçayı süre sınırı olmaksızın dinleyebiliyor ama kopyalayamıyor veya belli bir süre dinleme hakkına sahip oluyor. Buna benzer birçok seçenek DRM koduyla parçaya yerleştiriliyor.
|
